Thì quá khứ đơn (Past Simple): Công thức, cách dùng và ví dụ dễ hiểu

Thì quá khứ đơn (Simple Past Tense) là một trong những thì cơ bản và quan trọng nhất trong ngữ pháp tiếng Anh, thường được dùng để diễn tả những hành động đã xảy ra và kết thúc trong quá khứ. Trong bài viết dưới đây, IELTS The Tutors sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, công thức, cách dùng và dấu hiệu nhận biết của thì quá khứ đơn, kèm theo ví dụ minh họa và bài tập thực hành có đáp án để bạn dễ dàng ghi nhớ và áp dụng.

Thì quá khứ đơn (Past Simple) là gì?

Thì quá khứ đơn (Past Simple hay Simple Past) là thì dùng để diễn tả một hành động hoặc sự việc đã xảy ra và kết thúc hoàn toàn tại một thời điểm xác định trong quá khứ. Điều quan trọng nhất là hành động này không còn liên quan hay kéo dài đến hiện tại.

Ví dụ:

• I visited Da Lat with my best friends last summer. (Tôi đã đi thăm Đà Lạt cùng bạn thân vào mùa hè năm ngoái.)
• When I was a child, I played football every afternoon. (Khi còn nhỏ, tôi đã chơi bóng đá vào mỗi buổi chiều.)

Công thức thì quá khứ đơn (Past Simple)

Công thức câu khẳng định

Công thức câu phủ định

Trong câu phủ định, chúng ta mượn trợ động từ Did (cho động từ thường) hoặc thêm Not (cho động từ to be).

Viết tắt:

• was not = wasn't
• were not = weren't
• did not = didn’t

Công thức câu nghi vấn

Câu nghi vấn Yes/No question

Câu nghi vấn Wh- question

Tham khảo: Các thì trong tiếng Anh: Công thức và cách dùng

Cách dùng thì quá khứ đơn (Past Simple)

Thì quá khứ đơn diễn tả hành động đã xảy ra và kết thúc tại một thời điểm xác định trong quá khứ, thường đi kèm với các mốc thời gian rõ ràng như yesterday, last week, in 2020…

Ví dụ:

• I resigned from my previous job three months ago to start a new business. (Tôi đã nghỉ việc ở công ty cũ 3 tháng trước để bắt đầu kinh doanh riêng.)
• Apple released the latest iPhone model last September. (Apple đã ra mắt mẫu iPhone mới nhất vào tháng 9 vừa qua.)

Diễn tả hành động lặp đi lặp lại hoặc kéo dài trong suốt một khoảng thời gian quá khứ nhưng hiện tại đã hoàn toàn chấm dứt.

Ví dụ:

• I walked to the office every morning when I lived in the city center. (Tôi đã từng đi bộ đến văn phòng mỗi sáng khi còn sống ở trung tâm thành phố.)
• He worked as a freelancer for five years before joining a professional agency. (Anh ấy đã làm việc tự do suốt 5 năm trước khi gia nhập một công ty chuyên nghiệp.)

Thì quá khứ đơn diễn tả một hành động xen vào một hành động khác đang diễn ra trong quá khứ.

Hành động đang diễn ra trong quá khứ này được chia ở thì quá khứ tiếp diễn.

Ví dụ:

• The power went out while I was attending an important Zoom meeting. (Điện bị mất đúng lúc tôi đang tham gia một buổi họp Zoom quan trọng.)
• I found a ten-dollar bill when I was cleaning my old jacket. (Tôi đã tìm thấy tờ 10 đô la khi đang giặt chiếc áo khoác cũ.)

Thì quá khứ đơn còn được sử dụng trong câu điều kiện loại 2

Dùng để diễn tả một điều kiện không có thật hoặc khó có thể xảy ra ở hiện tại. Lưu ý rằng, với động từ to be, ta ưu tiên dùng Were cho tất cả các ngôi để tăng tính trang trọng.

Ví dụ:

• If I had more free time, I would enroll in a professional MC course. (Nếu tôi có nhiều thời gian rảnh hơn, tôi đã đăng ký một khóa học MC chuyên nghiệp rồi.)
• If I were you, I would invest in that potential startup. (Nếu tôi là bạn, tôi sẽ đầu tư vào công ty khởi nghiệp tiềm năng đó.)

Diễn tả điều ước không có thật ở hiện tại, dùng với “wish” hoặc “If only”.

Ví dụ:

• I wish I spoke English as fluently as a native speaker. (Tôi ước mình có thể nói tiếng Anh trôi chảy như người bản xứ.)
• I wish I owned a house with a small garden in the suburbs. (Tôi ước mình sở hữu một căn nhà có khu vườn nhỏ ở ngoại ô.)

Cách chia động từ trong thì quá khứ đơn

Để sử dụng tốt thì quá khứ đơn, bạn cần biết cách chia động từ trong thì này:

Đối với động từ “to be”

Động từ to be ở quá khứ chỉ có hai dạng là Was và Were. Việc lựa chọn tùy thuộc vào chủ ngữ của câu:

• Was: Dùng với ngôi thứ nhất số ít và ngôi thứ ba số ít (I, He, She, It, Danh từ số ít).
• Were: Dùng với ngôi thứ nhất số nhiều, ngôi thứ hai và ngôi thứ ba số nhiều (You, We, They, Danh từ số nhiều).

Ví dụ:

• The weather was amazing during our trip to Da Lat last week. (Thời tiết trong chuyến đi Đà Lạt tuần trước của chúng tôi thật tuyệt vời.)
• They were very supportive when I started my English blog. (Họ đã rất ủng hộ tôi khi tôi bắt đầu viết blog tiếng Anh.)

Đối với động từ có quy tắc

Thông thường, bạn chỉ cần thêm đuôi “-ed” vào sau động từ nguyên mẫu. Tuy nhiên, có một vài quy tắc chính tả cần lưu ý:

Đối với động từ bất quy tắc

Đây là nhóm động từ không tuân theo quy tắc thêm “-ed”. Bạn buộc phải ghi nhớ cột thứ 2 trong bảng động từ bất quy tắc. Dưới đây là một số động từ bất quy tắc thường gặp nhất:

Dấu hiệu nhận biết thì quá khứ đơn

Làm sao để nhận ra một câu đang ở thì Quá khứ đơn? Hãy chú ý đến 3 nhóm từ khóa quan trọng sau đây:

Nhóm từ chỉ thời gian xác định trong quá khứ

• Yesterday: ngày hôm qua (Yesterday morning, yesterday afternoon…).
• Last + Thời gian: … vừa rồi (Last week, last month, last year, last summer…).
• Thời gian + ago: cách đây… (Two hours ago, three years ago, a while ago…).
• In + mốc thời gian trong quá khứ: vào năm… (In 2010, in the 20th century…).
• In the past: trong quá khứ.
• The day before: ngày hôm trước

Ví dụ:

• I received the results of my English proficiency test yesterday morning. (Tôi đã nhận được kết quả bài kiểm tra tiếng Anh vào sáng hôm qua.)
• The tech giant introduced their new VR headset two months ago. (Gã khổng lồ công nghệ đã giới thiệu kính thực tế ảo mới của họ cách đây 2 tháng.)

Trong các cấu trúc giả định

Thì quá khứ đơn được dùng để diễn tả những sự việc không có thật ở hiện tại sau các cụm từ:

• Wish / If only: Ước gì…
• As if / As though: Như thể là… (diễn tả một sự việc không có thật).
• Would rather / Would sooner: Thích/Muốn ai đó làm gì hơn.

Ví dụ:

• He talks as if he were an expert in digital marketing. (Anh ta nói chuyện như thể mình là một chuyên gia về tiếp thị kỹ thuật số vậy.)
• I would rather you sent me the report by email. (Tôi muốn bạn gửi báo cáo cho tôi qua email hơn.)

Các cấu trúc đặc biệt khác

Đây là những cấu trúc thường xuất hiện trong các bài thi ngữ pháp và IELTS Writing:

• It’s (high/about) time + S + V2/-ed: Đã đến lúc (ai đó) phải làm gì.
• It + is + khoảng thời gian + since + S + V2/-ed: Đã bao lâu kể từ khi…
• Câu điều kiện loại 2: Diễn tả giả thiết không có thật ở hiện tại.

Ví dụ:

• It’s high time we upgraded our home office setup for better productivity. (Đã đến lúc chúng ta phải nâng cấp thiết bị làm việc tại nhà để đạt hiệu suất tốt hơn.)
• It is three years since I last traveled abroad. (Đã 3 năm kể từ lần cuối cùng tôi đi du lịch nước ngoài.)

Phân biệt thì quá khứ đơn với các thì dễ nhầm lẫn

Thì quá khứ đơn với thì hiện tại hoàn thành

Xem thêm: Cách dùng thì hiện tại hoàn thành (present perfect) từ A – Z

Thì quá khứ đơn với thì quá khứ tiếp diễn

Ngoài ra, khi kết hợp với nhau, hai thì này diễn tả lại một hành động, sự việc đang xảy ra trong quá khứ thì có một hành động, sự việc khác xen vào.

Ví dụ: The phone rang while I was watching a movie. (Điện thoại reo lên trong khi tôi đang xem phim.)

→ Hành động đang diễn ra: Đang xem phim (Past Continuous)

→ Hành động cắt ngang: Điện thoại reo (Past Simple)

Thì quá khứ đơn với thì hiện tại đơn

Xem thêm: Thì hiện tại đơn (Present Simple) từ cơ bản đến nâng cao

Ví dụ thì quá khứ đơn trong giao tiếp

Kể về kỳ nghỉ hoặc chuyến đi:

We travelled to Vung Tau last weekend. The seafood was fresh, and we spent the whole afternoon at the beach. (Chúng tôi đã đi Vũng Tàu cuối tuần trước. Hải sản rất tươi và chúng tôi đã dành cả buổi chiều ở bãi biển.)

Báo cáo tiến độ công việc:

I sent the final draft to the client this morning. They confirmed they received it at 10 AM. (Tôi đã gửi bản thảo cuối cùng cho khách hàng sáng nay. Họ đã xác nhận là đã nhận được lúc 10 giờ sáng.)

Giải thích lý do đi muộn:

Sorry I'm late! My alarm didn't go off, and then I missed the first bus. (Xin lỗi tôi đến muộn! Báo thức của tôi không reo, và sau đó tôi đã bị lỡ chuyến xe buýt đầu tiên.)

Nói về trải nghiệm ăn uống:

We tried that new Italian restaurant last night. The pizza tasted amazing, but the service was a bit slow. (Tối qua chúng tôi đã thử nhà hàng Ý mới đó. Pizza vị rất ngon, nhưng dịch vụ hơi chậm một chút.)

Chia sẻ về một sự kiện đã tham gia:

I attended an SEO workshop yesterday. I learned a lot of useful tips for content optimization. (Tôi đã tham gia một buổi workshop về SEO ngày hôm qua. Tôi đã học được rất nhiều mẹo hữu ích để tối ưu hóa nội dung.)

Hỏi thăm về hoạt động đã qua:

What did you do last night? Did you watch the football match? (Tối qua bạn đã làm gì thế? Bạn có xem trận bóng đá không?)

Nói về quá trình học tập:

I studied English for four years at university. It was a challenging but rewarding time. (Tôi đã học tiếng Anh suốt 4 năm ở đại học. Đó là một khoảng thời gian thử thách nhưng xứng đáng.)

Mua sắm và thanh toán:

I bought this laptop on sale last week. It cost me only 15 million VND. (Tôi đã mua chiếc máy tính xách tay này vào đợt giảm giá tuần trước. Nó chỉ tốn của tôi 15 triệu đồng.)

Thuật lại một tai nạn nhỏ:

I dropped my phone this morning and broke the screen. I feel so upset! (Sáng nay tôi đã làm rơi điện thoại và bị vỡ màn hình. Tôi đã cảm thấy rất khó chịu!)

Nói về các cột mốc quan trọng:

Ví dụ: My family moved to Ho Chi Minh City in 2015. We started a new life there. (Gia đình tôi đã chuyển đến TP. Hồ Chí Minh vào năm 2015. Chúng tôi đã bắt đầu một cuộc sống mới tại đó.)

Cách sử dụng thì quá khứ đơn trong bài thi IELTS

Trong IELTS Speaking

Một số chủ đề trong IELTS Speaking part 2 yêu cầu bạn “Describe an event/experience” (Mô tả một sự kiện/trải nghiệm). Đây là lúc thì quá khứ đơn chiếm đến 80% thời lượng nói của bạn.

Ví dụ:

• Dẫn dắt câu chuyện: I'd like to talk about a trip I took to Da Lat two years ago. I went there with my family, and we stayed in a cozy villa. (Tôi muốn kể về chuyến đi Đà Lạt 2 năm trước. Tôi đã đi cùng gia đình và chúng tôi đã ở trong một biệt thự nhỏ ấm cúng.)
• Mô tả cảm xúc lúc đó: At first, I felt a bit overwhelmed by the cold weather, but I soon became fascinated by the scenery. (Lúc đầu, tôi cảm thấy hơi choáng ngợp bởi thời tiết lạnh, nhưng sau đó tôi sớm bị mê hoặc bởi phong cảnh nơi đây.)

Trong IELTS Writing Task 1

Nếu biểu đồ (Line, Bar, Pie…) có các năm trong quá khứ (ví dụ: 1990 – 2020), bạn bắt buộc phải dùng thì quá khứ đơn để mô tả các số liệu này.

Ví dụ:

• Mô tả xu hướng: The number of international tourists dropped significantly in 2020 due to the pandemic. (Số lượng khách du lịch quốc tế đã giảm mạnh vào năm 2020 do đại dịch.)
• So sánh dữ liệu: In 1995, Sweden spent more on education than the UK did. (Vào năm 1995, Thụy Điển đã chi nhiều tiền cho giáo dục hơn Vương quốc Anh.)

Trong IELTS Writing Task 2

Bạn dùng thì Quá khứ đơn khi đưa ra các ví dụ cụ thể về một sự kiện lịch sử hoặc một nghiên cứu đã thực hiện để chứng minh cho luận điểm của mình.

Ví dụ: For instance, when the government implemented a new tax on plastic bags, the amount of waste decreased by 30% within a year. (Ví dụ, khi chính phủ áp dụng thuế mới lên túi nilon, lượng rác thải đã giảm 30% trong vòng một năm.)

Bài tập thì quá khứ đơn có đáp án

Bài tập 1: Chọn đáp án đúng

1. She __________ her old laptop and bought a new one last week.

A. sells

B. sold

C. selling

D. sell

2. We __________ dinner at a small Italian restaurant yesterday.

A. have

B. had

C. having

D. has

3. My parents __________ to Da Nang for their vacation last summer.

A. travel

B. traveled

C. traveling

D. travels

4. I __________ my keys on the table before leaving the house.

A. leave

B. leaving

C. left

D. leaves

5. They __________ the football match on TV last night.

A. watch

B. watches

C. watched

D. watching

6. He __________ his bike to school yesterday morning.

A. ride

B. rode

C. riding

D. rides

7. The meeting __________ at 9 a.m. yesterday.

A. start

B. starting

C. started

D. starts

8. We __________ our grandparents during the holiday.

A. visit

B. visited

C. visiting

D. visits

9. She __________ a beautiful dress for the party last weekend.

A. wear

B. wore

C. wearing

D. wears

10. I __________ a very interesting book last month.

A. read

B. reading

C. reads

D. readed

Bài tập 2: Chia động từ trong ngoặc ở thì quá khứ đơn

1. Yesterday, I __________ (finish) my report before lunch.

2. She __________ (call) her friend after the meeting.

3. They __________ (not/go) to the gym last night.

4. We __________ (have) a long discussion about the project.

5. He __________ (drive) to work yesterday morning.

6. I __________ (not/see) him at the conference.

7. The teacher __________ (give) us a short test last week.

8. My brother __________ (build) a small website for his class project.

9. They __________ (take) many photos during their trip.

10. We __________ (not/watch) TV yesterday evening.

Bài tập 3: Hoàn thành câu với dạng đúng của động từ

(Lưu ý, mỗi từ được dùng 1 lần: bring – build – choose – forget – find – make – send – speak – win – write)

1. She __________ an email to her manager yesterday.

2. They __________ a small café near the university last year.

3. I __________ my wallet this morning.

4. He __________ the first prize in the science competition.

5. We __________ English during the international conference.

6. My sister __________ a beautiful painting for my birthday.

7. I __________ the answer after checking the book again.

8. They __________ a new apartment in the city center.

9. She __________ some important documents to the office yesterday.

10. The author __________ a famous novel ten years ago.

Bài tập 4: Đọc đoạn văn và chia động từ ở thì quá khứ đơn

Last Saturday, my friends and I (1. plan) ______ a short trip to the countryside. We (2. leave) ______ the city early in the morning and (3. rent) ______ a small car. The weather (4. be) ______ very nice, so we (5. stop) ______ by a lake to take photos.

Later, we (6. have) ______ lunch at a local restaurant and (7. try) ______ some traditional food. In the afternoon, we (8. visit) ______ a small village nearby. The people there (9. be) ______ very friendly and (10. show) ______ us around the area.

We (11. return) ______ to the city in the evening and (12. feel) ______ very happy about the trip.

Bài tập 5: Viết lại câu hoàn chỉnh ở thì quá khứ đơn

1. I / not / finish / my homework / yesterday

2. She / travel / to Singapore / last year

3. We / not / understand / the instructions

4. He / buy / a new laptop / last month

5. They / meet / their old teacher / last weekend

6. I / see / a shooting star / last night

7. She / not / reply / my message

8. We / visit / the museum / yesterday afternoon

9. He / forget / his password

10. They / enjoy / the concert / very much

Đáp án gợi ý

Bài tập 1:

1. B. sold

2. B. had

3. B. traveled

4. C. left

5. C. watched

6. B. rode

7. C. started

8. B. visited

9. B. wore

10. A. read

Bài tập 2:

1. finished

2. called

3. did not go / didn't go

4. had

5. drove

6. did not see / didn't see

7. gave

8. built

9. took

10. did not watch / didn't watch

Bài tập 3:

1. sent

2. built

3. forgot

4. won

5. spoke

6. made

7. found

8. chose

9. brought

10. wrote

Bài tập 4:

1. planned

2. left

3. rented

4. was

5. stopped

6. had

7. tried

8. visited

9. were

10. showed

11. returned

12. felt

Bài tập 5:

1. I did not finish my homework yesterday.

2. She traveled to Singapore last year.

3. We did not understand the instructions.

4. He bought a new laptop last month.

5. They met their old teacher last weekend.

6. I saw a shooting star last night.

7. She did not reply to my message.

8. We visited the museum yesterday afternoon.

9. He forgot his password.

10. They enjoyed the concert very much.

Tóm lại, thì quá khứ đơn (Simple Past Tense) đóng vai trò quan trọng trong việc kể lại các sự kiện hoặc hành động đã xảy ra trong quá khứ. Khi hiểu rõ công thức, cách dùng và các dấu hiệu nhận biết, bạn sẽ dễ dàng áp dụng thì này trong nhiều tình huống như kể chuyện, mô tả trải nghiệm hoặc làm bài thi tiếng Anh. Hãy thường xuyên luyện tập với các ví dụ và bài tập thực hành để củng cố kiến thức và sử dụng thì quá khứ đơn một cách tự tin và chính xác hơn. IELTS The Tutors chúc bạn học vui!

Câu hỏi thường gặp

1. Thì quá khứ đơn (Past Simple) là gì và khi nào nên dùng?

Thì quá khứ đơn được dùng để diễn tả một hành động đã xảy ra và kết thúc hoàn toàn trong quá khứ, có thời gian xác định rõ ràng. Bạn nên sử dụng thì này khi kể lại một câu chuyện, mô tả một trải nghiệm cũ hoặc nêu các sự kiện lịch sử không còn liên quan đến hiện tại.

2. Công thức thì Quá khứ đơn với động từ thường và To be khác nhau thế nào?

Cấu trúc thì quá khứ đơn chia làm hai dạng:

• Với động từ to be: Dùng Was (cho chủ ngữ số ít như I, He, She, It) và Were (cho chủ ngữ số nhiều như You, We, They).
• Với động từ thường: Dùng dạng V2/-ed cho câu khẳng định. Trong câu phủ định và nghi vấn, bạn bắt buộc phải mượn trợ động từ Did và đưa động từ chính về dạng nguyên thể.

3. Làm sao để nhận biết thì quá khứ đơn nhanh nhất?

Dấu hiệu nhận biết thì quá khứ đơn dễ thấy nhất là các trạng từ chỉ thời gian trong quá khứ như: Yesterday (hôm qua), Last (tuần trước, tháng trước…), Ago (cách đây…), hoặc mốc thời gian cụ thể với In (ví dụ: In 2010). Ngoài ra, các cấu trúc như It's time, Wish, hay Câu điều kiện loại 2 cũng là những dấu hiệu quan trọng.

4. Cách chia động từ quá khứ đơn (V-ed và bất quy tắc) như thế nào?

Có hai cách chia chính:

• Động từ có quy tắc: Thêm đuôi -ed (ví dụ: work → worked).
• Động từ bất quy tắc: Bạn phải học thuộc lòng cột thứ 2 trong bảng động từ bất quy tắc (ví dụ: go → went, see → saw).

5. Làm thế nào để phân biệt Past Simple và Present Perfect (Hiện tại hoàn thành)?

Điểm khác biệt lớn nhất là mốc thời gian.

• Quá khứ đơn: Luôn có thời gian cụ thể và hành động đã chấm dứt hoàn toàn.
• Hiện tại hoàn thành: Thời gian không xác định rõ hoặc hành động vẫn còn kéo dài/ảnh hưởng đến hiện tại.

6. Tại sao phải dùng “Were” cho tất cả các ngôi trong câu điều kiện loại 2?

Trong ngữ pháp tiếng Anh chính thống (đặc biệt là bài thi IELTS), khi sử dụng thì Quá khứ đơn trong câu điều kiện loại 2 hoặc câu ước, ta dùng “Were” cho tất cả các ngôi (kể cả I, He, She, It) để nhấn mạnh tính giả định, không có thực ở hiện tại. Ví dụ: “If I were you…”